Văn mẫu lớp 12

Cảm nhận về bài thơ Đất Nước của tác giả Nguyễn Khoa Điềm

Cảm nhận về bài thơ Đất Nước của tác giả Nguyễn Khoa Điềm

Cảm nhận về bài thơ Đất Nước của tác giả

Bài làm

Hai tiếng “Đất nước” thật thiêng liêng biết bao nhiêu trong trái tim của những người dân. Đề tài đất nước dường như cũng lại trở thành một đề tài hay, sâu sắc và rất nhiều nhà văn, nhà thơ đã đến khai thác, mỗi người lại tìm thấy hình hài đất nước trong vẻ đẹp khác nhau. Góp cho mình thì Nguyễn Khoa Điềm đã sáng tác, khám phá Đất Nước thông qua chương V của bản trường ca Mặt đường khát vọng mang tên “Đất nước”. Qua đây tác giả Nguyễn Khoa Điềm đã định nghĩa, cảm nhận đồng thời ngợi ca vẻ đẹp nhiều mặt của đất nước. Đồng thời ông cũng đã trình bày ý thức trách nhiệm đối với vận mệnh dân tộc giữa cơn thử thách lớn của lịch sử.

Có thể nhận thấy được rằng chính hình tượng đất nước, trong cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm dường như cũng đã lại gắn với những nhân vật. Chúng ta có thể cảm nhận được một hình ảnh hết sức cụ thể với những sinh hoạt rất đỗi thường ngày của mỗi chúng ta. Thực sự chính tình yêu lớn lao nhưng không hề xa xôi, cũng không hề trừu tượng mà được khơi gợi từ những sự vật, gợi ra từ sinh hoạt gần gũi và cả những sinh hoạt của đất nước tự ngàn xưa nữa. Hình ảnh đất nước có trong những câu chuyện cổ tích hay có hậu mà mẹ thường hay kể cho ta từ tuổi bé thơ. Đất nước với Nguyễn Khoa Điềm còn có trong miếng trầu bây giờ ăn, trong lũy tre làng bao đời thành lũy, thành chông cho dân mình đánh giặc bảo vệ quê hương. Không chỉ vậy thôi đâu, hình ảnh đất nước gắn cùng tục búi tóc sau đầu, có trong câu ca dao gừng cay muối mặn, gắn cùng cái kèo, cái cột, hạt gạo một nắng hai sương với biết bao khó nhọc. Chính cách cảm nhận đất nước từ những cái bình thường quanh ta đã dẫn cho thi nhân Nguyễn Khoa Điềm đến biện pháp nghệ thuật chiết tự. Sử dụng từ ghép đất nước được tách thành đôi đế’ nhà thơ định nghĩa thật cụ thể từng thành tố một tạo lên tổng thể của Đất Nước.

Đất và Nước:

Đất là nơi anh đến trường

Nước là nơi em tắm

Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc

Nước là nơi con cá ngư ông móng nước biển khai

Đất là nơi Chim về

Nước là nơi Rồng ở

Có thể nhận thấy được chính với dòng suy tưởng đưa Nguyễn Khoa Điềm trở về quá khứ, khi trở về với huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ dường như cũng đã lại khẳng định cội nguồn thống nhất của con người Việt. Hình ảnh đất nước trường tồn trong thời gian đằng đẵng, trường tồn trong không gian mênh mông. Có thể nhận thấy được đây cũng chính là những hình ảnh, những sự vật trên rất đỗi bình thường ta hay gặp thường ngay. Nhưng đâu phải tầm thường; trong đó ẩn chứa sâu xa chiều dài lịch sử và ẩn chứa trong cả truyền thông văn hóa với bao phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc. Tất cả điều này đã gợi lên truyền thống lịch sử – văn hóa vững bền, một không gian địa lí mênh mông của đất nước từ những điều giản dị, thường ngày, đó là thành công đặc biệt của Nguyễn Khoa Điềm. Đoạn trích còn thể hiện được lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, đoạn trích đất Nước của Nhân dân đã trở thành tư tưởng nổi bật, cũng lại còn xuyên suốt đoạn trích Đất Nước. Nguyễn Khoa Điềm như đã một cách gần gũi, bình dị nhất về hình ảnh của đất nước.

Xem thêm:  Em hãy viết bài văn cảm nghĩ về người mẹ của mình

cam nhan ve bai tho dat nuoc - Cảm nhận về bài thơ Đất Nước của tác giả Nguyễn Khoa Điềm

Cảm nhận về bài thơ Đất Nước

Chúng ta có thể thấy được chưa bao giờ như trong thời đại dân tộc Việt Nam ta đánh Mĩ, đồng thời ta cũng cảm nhận thấy được với vai trò to lớn, sức mạnh vô địch của nhân dân được thể hiện đầy đủ đến thế. Thêm với đó ta nhận thấy được một cuộc đối chọi quyết liệt với một kẻ thù giàu có và vô cùng hung bạo vào bậc nhất đòi hỏi chúng ta phải huy động triệt để sức mạnh của khối đoàn kết toàn dân. Tất cả điều này cũng đã dẫn đến được hình ảnh Đất Nước của Nhân dân đã trở thành tư tưởng chung của thời đại. Tư tưởng này có tác dụng chi phối toàn bộ nền văn học cách mạng và đồng thời cũng đã lại làm nên rất nhiều tác phẩm có giá trị. Đặc biệt hơn khi tác giả gợi nhắc đến bốn nghìn năm lịch sử của đất nước, nhà thơ tuyệt nhiên không điểm lại các triều đại, những anh hùng nổi tiếng mà ông lại luôn tự hào nhắc đếnvô vàn những lớp người vô danh, bình dị nhưng họ lại làm ra đất nước:

Năm tháng nào cũng người người lớp lớp

Con gái, con trai bằng tuổi chúng ta

Cần cù làm lụng

Khi có giặc người con trai ra trận

Người con gái trờ về nuôi cái cùng con

Với nhân dân họ luôn chăm chỉ cần cù làm lụng và ra trận đánh giặc, chuyện sống và chết đều thật giản dị, thật bình tâm vì lẽ tồn vong của đất nước. Thế rồi khi đất nước thanh bình, những người dân họ lại chăm chỉ cui cút làm ăn,toan lo nghèo khó. Rồi khi đất nước gặp nạn ngoại xâm, thêm một lần nữa họ đứng dậy cầm vũ khí, sẵn sàng xả thân vì độc lập, bảo vệ chủ quyền như lẽ tự nhiên. Nguyễn Khoa Điềm đã nói chính những con người không ai nhớ mặt đặt tên ấy đã làm ra Đất Nước. Ở trong trường kì lịch sử thì chính nhân dân là lực lượng chủ yếu sáng tạo đồng thời cũng lại luôn giữ gìn truyền lại mọi tài sản vật chất, mọi giá trị tinh thần để làm nên Đất Nước muôn đời thông qua đoạn thơ:

Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng

Họ truyền lửa qua mỗi nhà từ hòn than qua con cúi

Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói

Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân.

Có biết bao nhiêu lớp người vô danh, thầm lặng ấy đã hóa thân cho đất nước vững bền. Tác giả Nguyễn Khoa Điềm đã cảm nhận sự hóa thân của nhân dân dường như đã lại hiển hiện trên mặt địa lí của đất nước. Chúng ta biết có không ít tác phẩm thơ văn dường như đã nhắc tới những danh lam thắng cảnh, nhắc đến những sự tích núi sông của đất nước Việt Nam trong suốt bốn ngàn năm văn hiến. Thế nhưng nhìn nhận và gắn chúng cùng số phận, gắn với các địa danh đó là những phẩm chất của những người dân bình dị nhất ở trong đó. Thực sự đó chính là sự hi sinh cao đẹp của quần chúng nhân dân thì chỉ có Nguyễn Khoa Điềm mà thôi.

Xem thêm:  Quan niệm nhân văn của O Hen-ri về một kiệt tác nghệ thuật qua hình ảnh chiếc lá cuối cùng

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng, gò bãi

Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một ông

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy

Những cuộc đời đã hóa núi sông ta…

Nguyễn Khoa Điềm như muốn làm sáng tỏ tư tưởng Đất Nước của Nhân dân từ nhiều phía, rõ ràng ở nhiều chiều như thế, đoạn trích đã đem đến cho người đọc niềm tin tưởng vào chính sự trường tồn của đất nước Việt Nam ta. Hình ảnh Đất Nước là của Nhân dân, mà đáng nói Nhân dân thì mênh mông, vĩ đại và luôn luônbất tử. Theo một lẽ tự nhiên thì đất nước này mãi mãi trường tồn cùng với Nhân dân.

Không chỉ thể mà Nguyễn Khoa Điềm còn thể hiện hình ảnh Đất Nước của Nhân dân, chính Đất Nước của ca dao thần thoại từ góc độ thế hệ trẻ trong thời đại dân tộc anh hùng đã đứng dậy để kháng chiến chống đế quốc Mĩ. Tác giả Nguyễn Khoa Điềm dường như đã gợi nhắc trách nhiệm đối với vận mệnh đất nước. Ta nhận thấy được phải chăng đây chính là của đoạn thơ đặc sắc – Đất Nước này khi được đặt trong những năm tháng chiến tranh thật quyết liệt và hào hùng. Tất cả ý thức cũng như trách nhiệm này cũng đã được tác giả Nguyễn Khoa Điềm cảm nhận và dẫn dắt vô cùng tự nhiên. Mới đầu tiên thì hình ảnh đất nước thân thiết ở ngoài ta ở xung quanh ta. Thế nhưng càng về sau thì hình ảnh đất nước lại ở trong ta và có trong mỗi người yêu nước;.

Trong anh và em hôm nay

Đều có một phần Đất Nước

Khi hai đứa cầm tay

Đất Nước trong chúng ta hài hòa nồng thắm

Khi chúng ta cẩm tay mọi người

Đất Nước vẹn tròn, to lớn

Thông qua đoạn thơ trên Nguyễn Khoa Điềm như đã bày tỏ mỗi con người hôm nay đều đang thừa hưởng biết bao nhiêu di sản vật chất và tinh thần quý báu của đất nước, của nhân dân và lại còn của bao thế hệ đi trước. Có lẽ chính vì thế phải biết cống hiến đời mình vì những lẽ tồn vong của đất nước. Thêm với đó ta nhận thấy được chính các ý thức trách nhiệm được nhà thơ trình bày thật thiết tha và đằm thắm và đó cũng chính là những mệnh lệnh được cất lên từ chính trái tim vô cùng xúc động.

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình

Phải biết gắn bó và san sẻ

Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở

Làm nên Đất Nước muôn đời…

Nguyễn Khoa Điềm như đã tiếp thu nguồn mạch cảm hứng yêu nước chưa bao giờ vơi cạn trong lịch sử văn học Việt Nam. Khi ở trong bối cảnh của thời đại dân tộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ, người đọc nhận thấy được đoạn trích Đất Nước trong trường ca “Mặt đường khát vọng” dường như đã thể hiện những nhận thức, khám phá mới mẻ về vẻ đẹp đất nước, quê hương. Nguyễn Khoa Điềm luôn luôn tìm tòi và suy ngẫm tới mọi phương diện vô cùng sâu sắc từ lịch sử, địa lí, phong tục… tất cả như đã để làm nổi bật tư tưởng Đất Nước của Nhân dân. Đồng thời như lại còn gợi nhắc ý thức trách nhiệm trước vận mệnh đất nước. Thế nhưng hơn tất cả tất cả sự hấp dẫn của đoạn trích “Đất nước” này không chỉ ở nội dung cảm nhận mà còn chính là ở cách thể hiện của tác giả Nguyễn Khoa Điềm đã gửi gắm vào đó.

Xem thêm:  Kể một câu chuyện đã được nghe, đọc về tính trung thực

Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Nếu để ý ta sẽ nhận thấy được cũng ngay từ phần mở đầu, hình ảnh Đất Nước dẫn ta vào câu chuyện tâm tình thiết tha, thật sâu lắng. Ta có thể thấy được toàn bộ chương này được thể hiện bằng hình thức giữa hai người đó là “anh” đang trò chuyện cùng với “em”. Có thể nhận thấy được cũng chính với hình thức này, giọng điệu thơ tất phải ngọt ngào, giọng thơ như thủ thỉ. Tác giả Nguyễn Khoa Điềm nói về lịch sử mà như tâm sự về biết bao nhiêu những kỉ niệm tuổi thơ. Tác giả như đã khéo léo nhắc lại biết bao nhiêu hồi ức thật cảm động về những trong gia đình đó là hình ảnh người mẹ, người bà. Rồi đất nước còn được nhìn qua trên phương diện của bề dày lịch sử, văn hóa,…

Đất Nước trong trường ca Mặt đường khát vọng của tác giả Nguyễn Khoa Điềm đã tiếp nối mạch cảm xúc trong thơ ca yêu nước dân tộc. Bài thơ đã mang nội dung cảm nhận cùng cách thể hiện thật độc đáo cho thấy được tư tưởng mới của Nguyễn Khoa Điềm đó là tư tưởng Đất nước của nhân dân.

Minh Tân