Phân tích bài thơ Chiều Tối của Hồ Chí Minh

Phân tích bài thơ Chiều Tối của Hồ Chí Minh
Phân tích bài thơ Chiều Tối của Hồ Chí Minh
Đánh giá bài viết

Phân tích bài thơ Chiều Tối của Hồ Chí Minh

Bài làm

Nguyễn Ái Quốc không chỉ là một nhà văn hóa, một anh hùng dân tộc lỗi lạc mà còn là nhà văn, nhà thơ lớn. Người đã để lại một sự nghiệp văn chương phong phú về thể loại, đa dạng về phong cách và sâu sắc về tư tưởng. Trong đó bài thơ “Mộ” là một ví dụ. Bài thơ “Mộ” (“Chiều tối”) của Nguyễn Ái Quốc thể hiện được tình yêu thiên nhiên và tình yêu quê hương đất nước sâu sắc.

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ
Cô vân mạn mạn độ thiên không.
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,
Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.”

Bức tranh thiên nhiên được thể hiện trong bối cảnh không gian quen thuộc không gian rừng già mênh mông và bầu trời rộng lớn mà tác giả kiến mục trên con đường áp giải từ nhà ngục Tĩnh Tây sang nhà lao Thiên Bảo:

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ
Cô vân mạn mạn độ thiên không.”
(“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không.”)

Tác giả đã sử dụng bút pháp pháp có tính chất chấm phá, điểm xuyết chứ không miêu tả cụ thể, tỉ mỉ khi miêu tả thiên nhiên, cảnh vật. Hình ảnh cánh chim trong lúc hoàng hôn cho thấy điều này. Tác giả đã lấy không gian để gọi thời gian bởi hình ảnh cánh chim bay về rừng già gợi ra thời điểm chiều muộn. Khi một ngày lao động vất vả kết thúc, cánh chim bay về rừng già tìm một chốn nghỉ ngơi. Mặt khác, tác giả đã thả hồn mình vào trong cánh chim vì thế mà cánh chim mới có tâm trạng “mỏi”. Điều này cũng tương tự như nhà thơ trên con đường dài.

“Năm mươi ba cây số một ngày
Áo mũ dầm mưa, rách hết giày”
(“Sơ đáo Thiên bảo ngục” – Hồ Chí Minh)

Loading...

Trong câu thơ thứ hai, hình ảnh tròn mây đơn độc chứng tỏ một tâm trạng khác của nhà thơ. Chữ “cô” trong câu văn được dịch thành “chòm” có vẻ như đã đánh mất sức biểu đạt tâm trạng. Nó không chỉ là một đám mây đơn thuần đang lững lờ trôi mà nó còn trơ trọi, cô độc trên bầu trời cao rộng. Con người cũng vậy thôi, khi đất nước còn đang nô lệ có ai lại thấy an yên, vui vầy, hạnh phúc. Với một tâm hồn yêu nước lớn lao như Hồ Chí Minh thì điều này càng khó hơn. Qua đây, ta thấy được sự hòa hợp tuyệt đối giữa con người với tiên thiên nhiên.

Phân tích bài thơ Chiều Tối của Hồ Chí Minh

Hai câu thơ sau giọng thơ và hình ảnh thơ và sự thay đổi hoàn toàn. Không gian trở nên gần gũi hơn và thời gian bắt đầu về tối:

“Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,
Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.”
(“Cô em xóm núi xay ngô tối,
Xay hết, lò than đã rực hồng.”)

Bối cảnh chuyển về điểm nhìn của cuộc sống con người. Con người trở thành chủ thể. Hơn nữa ,chủ thể ấy còn là “sơn thôn thiếu nữ” – một hình ảnh rất quen thuộc đối với con người ở vùng núi. Khoảng thời gian về tối nhưng dường như nó không gọi nên sự hiu quạnh mà bức tranh thật ấm áp với hình ảnh lò than rực hồng ánh sáng. Ánh sáng ấy như xua tan bóng đêm, không khí lạnh, sự hiu quạnh của núi rừng mà ta bắt gặp trong 2 câu thơ trước đó. Từ “ma bao túc” lặp lại ở cuối câu thơ thứ nhất và đấu câu thơ thứ hai tạo ra một vòng tuần hoàn liên tục giống như một chuỗi nhịp điệu đều đặn của người con gái. Cô gái bản như đang hăng say lao động vừa tràn đầy sức sống vừa tràn đầy niềm vui cống hiến. Nhãn tự “hồng” rất đặc biệt, nó thể hiện nét phong cách trong văn chương Nguyễn Ái Quốc – luôn luôn hướng về ánh sáng, về tương lai. Bếp than hồng là cảnh thực nhưng lại mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Nó biểu tượng cho cuộc đấu tranh trường kỳ của dân tộc. Bếp than âm ỉ cháy mỗi đêm và đợi đến một lúc nào đó khi thời cơ chín muồi nó sẽ bùng lên thành ngọn lửa rực rỡ nhất. Nguyễn Ái Quốc gửi mọi niềm tin, sự lạc quan vào trong cuộc đấu tranh của dân tộc. Và điều này đã thực sự được chứng minh trong lịch sử sau đó.

 Tóm lại, bài thơ “Mộ” của Hồ Chí Minh có nhiều đặc sắc nghệ thuật: giàu màu sắc cổ điển và tinh thần hiện đại, ngôn từ phong phú giàu sức gợi, nội dung mới mẻ, diễn đạt giản dị mà sâu sắc… Qua đó tác phẩm diễn tả bức tranh thiên nhiên, bức tranh tâm trạng và bức tranh lòng người của một bậc đại trí, đại dũng. Thơ Hồ Chí Minh vẫn luôn thể hiện được niềm tin vào công lý và khát vọng Chân – Thiện – Mỹ.

Loading...

Rất nhiều văn mẫu khác!

Phân tích hình tượng nhân vật Xuân tóc đỏ Phân tích hình tượng nhân vật Xuân tóc đỏHướng dẫn Phân tích hình tượng nhân vật Xuân tóc đỏ Nếu như nhắc đến văn học viết về đề tài người nông dân,...
Soạn bài lớp 11: Phong cách ngôn ngữ báo chí Soạn bài lớp 11: Phong cách ngôn ngữ báo chíHướng dẫn Soạn bài: Phong cách ngôn ngữ báo chí Soạn bài lớp 11: Phong cách ngôn ngữ báo chí thuộc môn...
Phân tích nhân vật Hộ trong tác phẩm Đời Thừa của Nam Cao. Phân tích nhân vật Hộ trong tác phẩm Đời Thừa của Nam Cao.Hướng dẫn Phân tích nhân vật Hộ trong tác phẩm Đời Thừa của Nam Cao. Trong làng văn học nư...
Phân tích tác phẩm Chạy Giặc – Ngữ văn lớp 11 Phân tích tác phẩm Chạy Giặc – Ngữ văn lớp 11Hướng dẫn Đọc thêm CHẠY GIẶC I- NHỮNG TRI THỨC BỔ TRỢ Bài thơ Chạy giặc thuộc giai đoạn sáng tác thứ hai...
Phân tích nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm cùng tên của nhà văn Nam Cao.... Phân tích nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm cùng tên của nhà văn Nam Cao.Hướng dẫn Phân tích nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm cùng tên của nhà văn Nam...
Bài thơ Xuân hiểu trần Nhân Tông Bài thơ Xuân hiểu trần Nhân TôngHướng dẫn Xuân hiểu, nỗi lòng của vị vua một lòng vì nước vì dân Thủy khởi khải song phi ...