Văn mẫu lớp 8

Phân tích bài thơ Con Cò của tác giả Chế Lan Viên

Phân tích bài thơ Con Cò của tác giả Chế Lan Viên

Phân tích bài thơ Con Cò của nhà thơ

Bài làm

Chế Lan Viên có rất nhiều tác phẩm hay và đặc sắc mang âm hưởng đồng dao, nhẹ nhàng. Một trong những bài thơ mang được điệu ru trữ tình như thế thì không thể không nhắc đến bài thơ “Con cò”. Có nhiều người còn nhận xét rằng bài thơ “Con cò” mang âm điệu đằm thắm nhẹ nhàng chẳng khác một lời ru, lời nhắc nhở của hiền đến với con thơ.

Bài thơ “Con cò” có 51 câu thơ tự do, câu ngắn nhất 2 chữ. Trong đó có câu dài nhất 8 chữ dường như lại đan xen, kết chuỗi thành lời ru ngân nga, ngọt ngào. Tất cả những điều này dường như lại biểu hiện tình thương và ước mơ của hiền đối với con thơ nhỏ bé của mình.

Ngay ở đoạn một thì hình ảnh người mẹ hiền bế con thơ trên tay, cất lời ru bài ru muôn thuở

Con cò bay lả bay la

Con cò mà đi ăn đêm

Còn với người mẹ trong thơ của Chế Lan Viên thì là nhìn con thơ “Con còn bế trên tay – Con chưa biết con cò”, mà ở trong lòng mẹ dào dạt tình thương. Người mẹ như cứ thương con cò trong ca dao lận đận, cõng nắng cõng mưa để kiếm ăn nuôi con. Hình ảnh người mẹ dành cho con bao chăm chút yêu thuơng luôn mong sao cho con được sống yên vui trong lòng mẹ mãi:

Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn

Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ

Người mẹ lúc này cũng đã dành cho con thơ tất cả. Thêm với đó chính là hình ảnh cánh tay dịu hiền của mẹ. Em nhận thấy được lời ru câu hát vô cùng êm đềm của mẹ, rồi có cả bầu sữa ngọt ngào của mẹ cho con no sữa. Tất cả những hoán dụ nghệ thuật ấy đã hình tượng thiêng liêng và vô cùng bao la. Thêm với đó chính là phần nhịp thơ cũng là nhịp võng, nhịp cánh nôi nhẹ đưa, vỗ về với người con nhỏ:

Xem thêm:  Giải thích ý nghĩa câu nói: "Tôi đã khóc khi không có giày để đi cho đến khi tôi nhìn thấy một người không có chân để đi giày."

Ngủ yên! Ngủ yên! Ngủ yên!

Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng!

Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân

Con chưa biết con cò, con vạc

Con chưa biết những cành mềm mẹ hát

Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân

Chế Lan Viên cũng khéo léo sử dụng điệp ngữ “ngủ yên”, con chưa biết và  điệp ngữa con cò, như cứ láy đi láy lại nhiều lần làm cho giọng thơ trở nên đầm ấm, ngọt ngào và lại còn có sự thiết tha dìu dịu hơn nữa.

phan tich bai tho con co - Phân tích bài thơ Con Cò của tác giả Chế Lan Viên

Phân tích bài thơ Con Cò 

Khi đến với đoạn thơ thứ hai thì người mẹ ru con ngủ yên, ngủ ngon và dặn con: ” Ngủ yên! Ngủ yên! Ngủ yên!”. Người mẹ cứ ngắm nhìn con thơ mà lòng mẹ dào dạt mong ước rằng con sẽ lớn khôn và mẹ mong con đến bao nhiêu điều hay lẽ phải để con lên người.

Con khôn lớn, con theo cò đi học

Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân.

Mẹ mong muốn mai sau lớn lên con sẽ làm thi sĩ thì chắc chắn uộc đời con nhiều sáng tạo, con cũng phải mải miết chuyên cần bay hoài không nghỉ. Thêm với đó là hình ảnh cánh cò trắng bay cao, bay xa như đã thể hiện ước mơ đẹp của mẹ hiền về cuộc đời tương lai của con yêu bé bỏng của mình. Chắc chắn rằng con cũng sẽ nối chí cha. Rồi khổ thơ sau như là một câu hỏi khẽ thốt lên trong lòng mẹ hiền tần tảo này:

Xem thêm:  Giải bài tập Ngữ văn lớp 6 bài 22: Buổi học cuối cùng

Lớn lên, lớn lên, lớn lên…

Con làm gì?

Con làm thi sĩ!

Cánh cò trắng lại bay hoài không nghỉ

Trước hiên nhà

Và trong hơi mát câu văn…

Chế Lan Viên đã sáng tạo ra đoạn thơ cuối, tiếng ru con thế rồi có cả tiếng hát của mẹ hiền cất lên dào dạt, mênh mang biết bao nhiêu. Người mẹ nghĩ về cuộc đời của con mai sau, và thêm với đó chính là tình thương yêu của mẹ. Tất cả như một lời nguyền của người mẹ gửi gắm:

Dù ở gần con

Dù ở xa con

Lên rừng xuống bể

Cò sẽ tìm con

Cò mãi yêu con

Con dù lớn vẫn là con của mẹ

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con.

Sử dụng chữ “dù”, chữ “ vẫn” một cách khéo léo, hai chữ này dường như được điệp lại nhiều lần. Thêm với đó là ý thơ được khẳng định rõ rằng, cả tình mẫu tử bền chặt, sắt son biết bao nhiêu. Chắc chắn rằng cũng chẳng có gì cao hơn núi, có gì sâu hơn biển đâu và cũng sẽ chẳng có có gì bao la bằng lòng mẹ thương con.

Phần cuối của bài thơ “Con cò” độc giả sẽ nhận thấy được lời thơ thấm đượm chất triết lí trữ tình. Khi người mẹ luôn luôn nghĩ về con cò trong ca dao, nghĩ về cuộc đời con mai sau, người mẹ lúc này đây cũng lại nghĩ về thân phận, số phận những con cò nhỏ bé, đáng thương trong cuộc đời này qua khổ:

Xem thêm:  Nghị luận xã hội: Tính tự tin và tự phụ hiện nay

À ơi!

Một con cò thôi

Con cò mẹ hát

Cũng là cuộc đời

Vỗ cánh qua nôi.

Đoạn thơ như thể hiện được hình ảnh người mẹ hiền đang bâng khuâng về câu hát ru muôn thuở:

Có xáo thì xáo nước trong

Đừng xáo nước đục đau lòng cò con

Việc thác trong còn hơn sống đục và đó cũng chính là cáu ý vị của cuộc đời đáng thương, đáng trọng xưa nay.

Tóm lại bài thơ đặc sắc “Con cò” được đánh giá là một bài thơ có đề tài nhỏ nhưng mang ý nghĩa sâu sắc. Bài thơ như đã ca ngợi tình mẹ bao la, nói lên tình thương cuộc đời. Rất nhân hậu và nhân tình thấm thía biết bao nhiêu.

Minh Tân