Văn mẫu lớp 9

Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ của tác giả Thanh Hải

Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ của tác giả Thanh Hải

của nhà thơ

Bài làm

Chẳng sai chút nào khi nhận xét rằng chính là một món quà đẹp nhất, ý nghĩa nhất mà tạo hóa ban tặng cho con người. Chính vì thế hãy tận hưởng và phải biết tận hiến, yêu thương này. Góp cho mình một tiếng nói riêng trong tiếng nói chung về việc phải yêu thương cuộc sống, tận hiến cho cuộc sống thì Thanh Hải đã sáng tác ra bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” với thông điệp sâu sắc.

Nhà thơ Thanh Hải là một trong những cây bút lớn thơ thời chống Mỹ cứu nước. Thơ của ông mang nặng tình cảm của mình về miền Bắc xa nhớ trong những năm đất nước bị chia cắt. Chất thơ vô cùng giản dị, mộc mạc, đậm chất Huế cũng đã mang đến vẻ đẹp cho cuộc sống này.

Nói đến bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” chính là một cách để Thanh Hải gửi cái hương lòng của mình phả vào từng khổ thơ. Người đọc nhận thấy được cứ mỗi câu, mỗi chữ trong bài thơ khi được đọc lên như nắm bắt được cái linh hồn chan chứa của tác giả Thanh Hải. Người đọc sẽ nhận thấy được hình ảnh mùa xuân hiện lên trông thật xuân sắc mà lại đơn giản, nhẹ nhàng:

Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng.

Sử dụng tài tình phép đảo trật tự ngữ pháp, động từ được sử dụng “mọc” cũng lại được đặt trước hình ảnh dòng sông xanh, bông hoa tím đã khiến cho câu thơ nổi bật được sức sống trỗi dậy và vươn mình trước mùa xuân. Đâu cần quá màu sắc, quá nhiều thi liệu mới có thể tạo ra khung cảnh mùa xuân cơ chứ? Chỉ cần một bông hoa tím, tiếng chim chiền chiện gọi mùa xuân về. Thêm với đó là hình ảnh dòng Hương thơ mộng, đâu đó có hoa lục bình lững lờ trôi. Sử dụng bút pháp chấm phá cùng điểm nhìn như được đặt vào bông hoa nhỏ bé giữa dòng đã phần nào tạo nên điểm nhấn cho bức tranh. Là một bông nhưng không hề gợi ra cái vẻ cô đơn lẻ loi, trái lại, đó là cảm giác say mê ngắm nhìn, tận hưởng cảnh đẹp của tạo hóa.

Mùa xuân lúc này đây không chỉ hiện hữu qua màu sắc, không chỉ qua đường nét mà còn hài hòa cả âm thanh. Mùa xuân hiện lên cái tiếng hót trong trẻo thanh thanh của chú chim chiền chiện nhỏ nhắn như thật vang động cả không gian mùa xuân tĩnh tại. Tác giả Thanh Hải cũng đã rất tinh tế khi sử dụng một loạt các từ cảm thán “chi, ơi” đặc trưng cho giọng nói người Huế. Với những đường nét này giống như một điểm nhấn cho bức tranh quê mang đặc trưng riêng của bất cứ một vùng miền nào.

Xem thêm:  Thuyết minh về cây lúa nước Việt Nam

Người đọc cũng sẽ phải ấn tượng nhất trong bức tranh đầy xuân sắc xuân tình là chi tiết mà Thanh Hải dùng “từng giọt long lanh rơi”. Cũng không biết đó phải chăng là giọt mưa xuân hay cũng chính là giọt sương đêm còn vương chút lưu luyến trên lá mà ở lại. Nếu như chúng ta đặt vào hoàn cảnh sáng tác bài thơ, giữa tiết trời đông lạnh giá, sự hanh khô của xứ Huế, hóa ra giọt sương ấy không chỉ đơn thuần là hình ảnh tả thực nữa. Thanh Hải sử dụng nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác nghe -nhìn. Với câu thơ thi nhân như đã hòa cùng cảnh vật thiên nhiên. Với câu thơ cuối là thái độ hết sức trân trọng của tác giả Thanh Hải:

Tôi đưa tay tôi hứng

Tác giả như thật nâng niu đến từng giọt sương nhỏ bé tưởng như vô cho vô giác hay đồng thời cũng chính là trân trọng vẻ đẹp tự nhiên mà bà của tạo hóa đã ban tặng cho con người. Chắc chắn rằng Thanh Hải phải có một tình yêu, sự gắn bó thiết tha vào cuộc sống và với đất nước thì mới có những cảm nhận chân thực về mùa xuân đến thế. Đặc biệt hơn cả nó còn chính là thời khắc khi mà tác giả còn hấp hối trên dường bệnh thì tình yêu cuộc sống này càng tăng lên gấp bội.

phan tich bai tho mua xuan nho nho - Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ của tác giả Thanh Hải

Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ

Người đọc nhận thấy ở khổ thớ thứ nhất, đã biểu hiện một bức tranh thiên nhiên đầy xuân sắc xuân tình đẹp đẽ thì đến với khổ thứ hai, ta không khỏi xao xuyến trước bức tranh sinh hoạt đầy ấm áp.

Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy trên lưng

Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ

Tất cả như hối hả

Tất cả như xôn xao.

Thanh Hải thật tài tình khi đã chọn lọc được những hình ảnh vô cùng tiêu biểu. Chắc có lẽ đó cũng là hình ảnh tiêu biểu nhất trong kí ức không thể nào có thể xóa nhòa được trong tâm trí của một người con yêu quê hương, tổ quốc đến tha thiết. Không phải ngẫu nhiên mà Thanh Hải lại chọn hình ảnh “người ra đồng” – đây chính là lực lượng sản xuất xây dựng xã hội chủ nghĩa. Đồng thời hình ảnh này đại diện cho hai lực lượng quan trọng không chỉ đối với Thanh Hải mà còn đối với đất nước. Người và người chiến sĩ đã góp phần tạo cho mùa xuân của đất trời của lòng người bình yên hơn, no đủ hơn.

Xem thêm:  Cảm nghĩ về mùa xuân trên quê hương

Thanh Hải đã lặp đi lặp lại hình ảnh “lộc” như một dụ ý, hình ảnh lộc non, lộc biếc của mùa xuân, tươi non ở chính trên cành lá mà còn tượng trưng cho thành quả lao động sản xuất và chiến đấu. Đồng thời cũng chính là thành quả của cuộc cách mạng Việt Nam trên khắp các mặt trận giải phóng dân tộc ta.

Cũng giống như một lẽ thường tình, niềm tự hào trong Thanh Hải gợi cho nhà thơ nhớ về một thời lịch sử hào hùng của toàn dân tộc Việt Nam:

Đất nước bốn nghìn năm

Vất vả và gian lao

Đất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước.

Đất nước ta cũng đã phải trải qua muôn vàn thử thách gian lao, có biết bao thế hệ anh ta đi trước đã hy sinh ngã xuống, biết bao máu xương để cho đất nước được hòa bình. Cho đến nay ta được hưởng sự hòa bình đó thì phải biết tận hiến cho dân tộc, cho cuộc đời. Thanh Hải còn so sánh khéo léo đất nước giống nhưu một vì sao và cứ mãi đi lên phía trước một cách kiêu hãnh và đầy tự hào.

Nhà thơ Thanh Hải cứ đưa ta từ cảm xúc dạt dào, ngây ngát trước cảnh sắc đất nước, vô cùng sâu thẳm trái tim nhà thơ như dậy lên một hình ảnh mùa xuân nho nhỏ. Mùa xuân cũng chính là niềm khao khát cao đẹp của một tâm hồn trong ngần của tác giả:

Ta làm con chim hót

Ta làm một nhành hoa

Ta nhập vào hòa ca

Một nốt trầm xao xuyến

Một mùa xuân nho nhỏ

Lặng lẽ dâng cho đời

Dù là tuổi hai mươi

Dù là khi tóc bạc

Nếu ta đọc ở các khổ thơ đầu thì nhân vật trữ tình xưng “tôi” đầy tính cá nhân, nhưng đến khổ thơ này thì tác giả lại thay đổi thành “ta” như muốn hòa nhập vào tạo vật để nói hộ mọi người khác. Đoạn thơ sử dụng điệp ngữ “ta làm” kết hợp với những hình ảnh thơ cũng vô cùng giản dị. Các hình ảnh con chim hót, nhành hoa, nhốt nhạc trầm được xuất hiện. Vì sao lại thế nhỉ? Nếu ở khổ thơ đầu một tiếng chim hót, một bông hoa tạo ra một mùa xuân thì mong ước đơn giản thành những hình ảnh này của tác giả có thể dễ hiểu. Ông như muốn tận hiến với đời, tận hiến “một mùa xuân nho nhỏ” vào mùa xuân chung của đất nước. Một ước muốn nhỏ nhoi, âm thầm mà lại rất ý nghĩa.

Xem thêm:  Những tiếng cười trong hai truyện cười dân gian Việt Nam Ngữ Văn 6

Sử dụng cách nói “tuổi hai mươi, khi tóc bạc” chính là cách nói tượng trưng cho cuộc đời con người ta từ khi sinh ra và chết đi. Thêm với đó chính là một sự kết hợp với điệp ngữ “dù là”, tác giả Thanh Hải đã như nhấn mạnh rõ hơn chân lý muôn đời của cuộc sống đầy tươi đẹp này.

Mùa xuân ta xin hát

Câu Nam ai Nam bình

Nước non ngàn dặm mình

Nước non ngàn dặm tình

Nhịp phách tiền đất Huế.

Mùa xuân xứ Huế như được nhìn nhận bởi khúc hát Nam ai Nam, một khúc  hát ngọt ngào của một tâm hồn nhạy cảm, một lòng yêu thương gắn bó máu thịt với quê hương của thi nhân Thanh Hải.

Điển hình trong những bài thơ viết về mùa xuân thì “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải đã tài tình, khéo léo để lại cho đời một ý nghĩa thật lớn lao. Ở đây ta bắt gặp được một bức tranh thiên nhiên hút hồn người mà còn như một dịp cất lên tiếng lòng thiết tha của một người con yêu nước – Thanh Hải. Bài thơ vẫn còn nguyên vẹn giá trị cho đến tận ngày hôm nay.

Minh Tân